Bewegen... Waarom?

Het gebrek aan beweging verhoogt de kans op hart- en vaatziekten, darm- en borstkanker, osteoporose, suikerziekte (diabetes), … en zwaarlijvigheid in belangrijke mate. Chronische ziekten ontstaan onder andere bij een gebrek aan beweging.

 

Kortom: regelmatig bewegen verhoogt de levenskwaliteit!

Raadpleeg een arts voor meer bewegingsadvies In onderstaande gevallen.

Hart -en vaatziekten

'Hart- en vaatziekten' is de verzamelnaam voor ziekten die te maken hebben met het hart en de bloedsomloop. De belangrijkste aandoeningen uit deze groep zijn het hartinfarct, het herseninfarct (hersenbloeding of beroerte) en de hoge bloeddruk.

De gezondheid van hart en bloedvaten hangt af van een aantal factoren:

  • gezond eten;
  • genoeg bewegen;
  • niet roken;
  • ontspannen door het leven gaan.

De meeste hart- en vaatproblemen ontstaan door vaatvernauwing. Deze factoren spelen een belangrijke rol: 

  • levensstijl: voeding, rookgedrag, alcoholgebruik, stress, beweging;
  • behandelbare aandoeningen: verhoogd cholesterolgehalte, diabetes, overgewicht, verhoogde bloeddruk;
  • onveranderlijke factoren: leeftijd, geslacht, erfelijke factoren.

Cholesterolgehalte

Vetgehalte

Een bloedonderzoek onthult het vetgehalte in je bloed. Er zijn verschillende soorten vet. Cholesterol is er een van. Het cholesterolgehalte wordt meestal uitgedrukt in millimol per liter bloed (mmol/l).

Cholesterol speelt een belangrijke rol in het risico op hart- en vaatziekten. Let op, niet alle cholesterol is slecht. Er bestaat ook zoiets als ‘goede cholesterol’ of HDL (high density cholesterol). Het is de verhouding tussen het totale cholesterolgehalte en het HDL, namelijk de cholesterol-HDL-ratio. Deze ratio moet kleiner zijn dan 5.

Met een goede levensstijl kan je een hoge cholesterol-HDL-ratio vermijden. Enkele tips:

  • eet niet te veel verzadigde vetten en cholesterol;
  • rook niet;
  • beweeg veel;
  • vermijd stress of leer er mee omgaan.

Sport en beweging

Niets dan voordelen met een actieve levensstijl:

  • verminderd lichaamsgewicht;
  • verhoogd HDL-cholesterolgehalte;
  • gunstige invloed op bloeddruk en hartfunctie.

Let op! Voor sommige mensen is sporten alleen niet voldoende. Risicogroepen zijn:

  • mensen met een erfelijk verhoogd cholesterolgehalte;
  • mensen met een slecht voedingspatroon.

Deze risicogroepen moeten, naast bewegen, ook hun arts raadplegen. De juiste medicatie, in combinatie met lichaamsbeweging, verlaagt ook bij deze mensen het cholesterolgehalte.

Diabetes (type 2)

Een stoornis in de stofwisseling veroorzaakt diabetes. Meer bepaald een defect in de insulineafscheiding en/of insulinewerking. Insuline is belangrijk om glucose op te nemen uit het bloed. Door deze stoornis nemen de lichaamscellen onvoldoende glucose op. Een verhoogde bloedsuikerspiegel is hiervan het gevolg.

Er bestaan verschillende types van diabetes. De meest voorkomende zijn type 1 en type 2. Type 2 diabetes kent twee oorzaken, of een combinatie ervan:

  • De pancreas scheidt te traag of te weinig insuline af. Hierdoor ontstaat een tekort aan insuline.
  • Insulineresistentie. Dit is een slechte insulinewerking. De lichaamscellen zijn ongevoelig voor insuline en nemen dus onvoldoende glucose op.

Lichaamsbeweging verbetert de insulinegevoeligheid. Dit kan een belangrijke rol spelen in het voorkomen van type 2 diabetes. Let op! Raadpleeg een arts of diabetesverpleegkundige voor je begint te sporten.

Obesitas

Obesitas is vetzucht of zwaarlijvigheid. Het is een aandoening waarbij je een BMI-waarde hebt van ≥ 30 kg/m². Meer info hieromtrent is te vinden op www.gezondheidstest.be.

Kanker

Sport en beweging werken preventief bij de vier meest voorkomende kankers: borst-, prostaat-, darm- en longkanker (vnl. intensieve sporten). Momenteel is het onderzoek naar de effecten van bewegen als onderdeel van kankertherapie (curatief) in volle ontwikkeling. 

Sport en beweging werken preventief bij de vier meest voorkomende kankers: borst-, prostaat-, darm- en longkanker. Die maken samen ongeveer 80% van alle kankers uit. Weinig actieve mensen verzwakken en lopen daardoor een groter risico op kanker. Wij zijn namelijk niet voorgeprogrammeerd om stil te zitten. Onderzoek heeft aangetoond dat sporten de activiteit van NK-cellen (natural killercellen) verhoogt. NK-cellen ruimen kanker- en andere afwijkende cellen op. Hoe meer NK-activiteit, hoe minder kwaadaardige cellen de kans krijgen om zich verder te ontwikkelen. Kortom, dankzij regelmatige beweging vermindert het risico dat kankercellen aan die
opruimingsactiviteiten ontsnappen. Naast dagdagelijks regelmatig te bewegen raden onderzoekers aan om drie- tot viermaal per week te sporten met een matige intensiteit als beste bescherming tegen kanker.

Momenteel is het onderzoek naar de effecten van bewegen als onderdeel van kankertherapie (curatief) in volle ontwikkeling. '10.000 stappen' biedt hier ongetwijfeld interessante mogelijkheden.

Artritis

Een afwijking van het gewrichtsvlies veroorzaakt artritis. Het gewrichtsvlies begint te ‘woekeren’ en tast zowel het kraakbeen als het omliggende bot aan. Dit kan ernstige gevolgen hebben. Een oudere benaming, die het probleem goed omschrijft, is: ‘chronische, progressieve, polyartritis’.

  • chronisch  = langdurig
  • progressief = steeds erger wordend
  • poly = veel 
  • artritis = gewrichtsontsteking

Artritis is een ziekte van alle leeftijden, met 25- tot 35-jarigen als grootste risicogroep. De oorzaak is onbekend. Het is een auto-immuun ziekte, waarbij het lichaam haar eigen weefsel aanvalt.

Kenmerken van artritis zijn: pijn, stijfheid, verlies aan kracht en beweeglijkheid. Stijfheid komt vooral ’s morgens voor (ochtendstijfheid, kan tot een half uur duren) en na lang stil zitten. Andere symptomen zijn een gevoel van misselijkheid en vermoeidheid, vergelijkbaar met griep.

Reumatoïde artritis begint (meestal) aan hand- en voetgewrichten. De aandoening kan ook andere gewrichten aantasten. Na enkele maanden of jaren treedt vaak (niet altijd) een typische misvorming op: een zijwaartse afwijking van de vingers.

Osteoporose

Osteoporose is botontkalking. Vrouwen zijn de grootste risicogroep, vooral na de menopauze. Bewegen kan de botstructuur versterken en dus osteoporose voorkomen.